จับตาเพื่อนบ้านใหม่ ‘สาธารณรัฐกอทูเล’ ใกล้แม่สอด หลังกะเหรี่ยงประกาศเอกราชท้าทายอำนาจเมียนมา

สรุปข่าว
กลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงใกล้ชายแดนไทย–เมียนมา ประกาศจัดตั้งรัฐเอกราชในนาม สาธารณรัฐกอทูเล (Republic of Kawthoolei) อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2569 ที่ค่ายอูแกกี รัฐกะเหรี่ยง ประเทศ เมียนมา ใกล้อำเภอ แม่สอด จังหวัด ตาก
ผู้ประกาศคือ เนอร์ดา เมีย บุตรชายของอดีตผู้นำกะเหรี่ยงระดับตำนาน โบ เมี๊ยะ โดยมีผู้เข้าร่วมพิธีกว่า 400 คน ครอบคลุมผู้นำทหารกะเหรี่ยง กำลังพล และประชาชน
เนอร์ดา เมีย ประกาศตนเป็นประธานาธิบดี พร้อมจัดตั้งรัฐบาลครบโครงสร้าง ทั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี โดยอ้างสิทธิ์ตามหลักสิทธิมนุษยชนสากล และชี้ว่ารัฐบาลทหารเมียนมาได้ “ล่มสลายลงแล้ว” ชนชาติกะเหรี่ยงจึงจำเป็นต้องจัดตั้งรัฐของตนเอง หลังเผชิญการกดขี่ ความรุนแรง และการเลือกปฏิบัติต่อเนื่องยาวนานกว่า 77 ปี ตั้งแต่ปี 2492

วิเคราะห์ข่าว
การประกาศเอกราชของกอทูเลมีนัยสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ต่อภูมิภาคชายแดนไทย–เมียนมา แม้ในทางกฎหมายระหว่างประเทศ รัฐใหม่จะยังไม่ถูกยอมรับ แต่ในทางปฏิบัติ การตั้งโครงสร้างรัฐและรัฐบาลครบถ้วนคือสัญญาณ “ยกระดับจากกลุ่มติดอาวุธสู่ผู้เล่นการเมือง”
ผลกระทบต่อไทยมีหลายมิติ ได้แก่
1. ความมั่นคงชายแดน – หากเกิดการปะทะกับกองทัพเมียนมา อาจกระทบความปลอดภัย การค้า และการเคลื่อนย้ายประชาชนบริเวณแม่สอด
2. การทูตเชิงเงียบ – ไทยอาจต้องรักษาสมดุล ระหว่างการไม่รับรองรัฐใหม่อย่างเป็นทางการ กับการประสานงานด้านมนุษยธรรมและความมั่นคง
3. ดุลอำนาจชาติพันธุ์ – ความเคลื่อนไหวนี้อาจเป็นแรงบันดาลใจให้กลุ่มชาติพันธุ์อื่นในเมียนมาขยับตาม ทำให้แรงกดดันต่อรัฐบาลทหารเพิ่มขึ้น
ในภาพรวม กอทูเลอาจยังไม่ใช่ “รัฐ” ในสายตานานาชาติ แต่เป็น “ความจริงทางภูมิรัฐศาสตร์” ที่ไทยและภูมิภาคไม่อาจมองข้าม โดยเฉพาะหากรัฐใหม่สามารถควบคุมพื้นที่ บริหารประชาชน และสื่อสารกับโลกภายนอกได้อย่างต่อเนื่อง