โซเชียลปี 2025 เปิดโปงโลกสวย! อวดรวยหลอกลงทุน-ปิดปากนักวิจารณ์-รีวิวอวยจนความจริงหาย

=
ตลอดปี 2025 โลกโซเชียลเน็ตเวิร์กกลายเป็นพื้นที่สะท้อน “บทเรียนราคาแพง” ของสังคมยุคดิจิทัล โดยปรากฏภาพคนจำนวนไม่น้อยที่ใช้ชีวิตหรูหราฟุ่มเฟือยในโลกออนไลน์ ทั้งแบรนด์เนม รถหรู และไลฟ์สไตล์เหนือจริง แต่เบื้องหลังกลับไม่ใช่เงินของตนเอง บางกรณีเกี่ยวข้องกับการยืมเงิน หลอกลงทุน หรือฉ้อโกง จนมีหนี้สินมหาศาล ทว่าเมื่อถึงขั้นบังคับคดี กลับไม่มีทรัพย์สินให้ยึด เพราะมีการยักย้ายถ่ายเทไว้ล่วงหน้าแล้ว ขณะที่ภาพลักษณ์ในโซเชียลยังดูสุขสบายเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

สังคมออนไลน์ยังมีแนวโน้ม “หลงพลังบวก” จนไม่เปิดพื้นที่ให้การวิจารณ์อย่างตรงไปตรงมา ผู้ที่ตั้งคำถามหรือแสดงความเห็นเชิงวิพากษ์มักถูกโจมตีว่าเป็นพลังลบ หรือถูกตอกกลับว่า “อย่าเสือกเรื่องเงินคนอื่น” แต่เมื่อเวลาผ่านไป หากบุคคลเหล่านั้นถูกแฉเรื่องโกงหรือหลอกลวง ก็กลับกลายเป็นอีกด้านหนึ่งของวาทกรรมเดิม คือ “คนล้มอย่าข้าม” จนแทบไม่เหลือพื้นที่ให้การตรวจสอบเชิงเหตุผล

วัฒนธรรมนี้ลุกลามไปถึงวงการรีวิวสินค้าและงานสร้างสรรค์ โดยเฉพาะบนแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นที่เต็มไปด้วยการอวยเกินจริง รีวิวส่วนใหญ่ผูกกับการขายสินค้า ทุกอย่างถูกนำเสนอว่า “ดีที่สุดในชีวิต” จนความน่าเชื่อถือแทบไม่เหลือ ในทางกลับกัน ผู้ที่พยายามรีวิวอย่างเป็นกลางกลับเสี่ยงถูกด่าหรือถูกขู่ฟ้อง ซึ่งกลายเป็นเครื่องมือ “ปิดปาก” นักวิจารณ์ เพราะแม้จะมั่นใจว่าตนถูกต้อง แต่ต้นทุนทางเวลา เงิน และชีวิตส่วนตัวจากการขึ้นศาล ทำให้คนธรรมดาเลือกเงียบมากกว่าสู้

อีกปรากฏการณ์คือคอนเทนต์ขยะที่เฟื่องฟู อินฟลูเอนเซอร์บางกลุ่มยอมแลกศักดิ์ศรีเพื่อยอดวิว ทำทุกอย่างให้คนดูสะใจ และผู้บริโภคคอนเทนต์เองก็มีส่วนสนับสนุนโดยไม่รู้ตัว สุดท้ายโลกโซเชียลจึงกลายเป็นพื้นที่ที่ “เข้าข้างคนชนะ” ได้เอ็นเกจเมนต์สูงกว่าเหตุผล และความถูกต้องถูกผูกขาดเพียงมุมเดียว บทเรียนสำคัญคือ หากอยากเห็นโซเชียลดีขึ้น การเปลี่ยนแปลงอาจต้องเริ่มจากการเลือกเสพ เลือกเชื่อ และกล้าวิจารณ์อย่างมีสติของตัวเราเอง