100,000 คนตกงานในปีเดียว สัญญาณจบยุคงานประจำเดิม และแผนอยู่รอดปี 2026

กระแสปลดพนักงานกว่า 100,000 คนทั่วโลกในรอบปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะสายเทคอย่าง Amazon, Meta, Intel, IBM, Salesforce รวมถึงกรณี Duolingo ใช้ AI แทนครูจริง สะท้อนชัดว่า “งานแบบเดิม” กำลังหายไปอย่างถาวร ไม่ใช่แค่การลดต้นทุนชั่วคราว ขณะที่ในสหราชอาณาจักร นายจ้าง 1 ใน 6 ระบุชัดว่าจะลดคนเพิ่ม เพราะ AI ทำงานแทนได้ โดยงานระดับจูเนียร์และงานซ้ำ ๆ คือกลุ่มแรกที่ได้รับผลกระทบ

สาระสำคัญจากมุมมองผู้ก่อตั้งและ CEO หลายรายชี้ตรงกันว่า ระบบการศึกษายังผลิตคนให้กับโลกยุคเก่า เน้นแรงงานทำซ้ำ แต่โลกจริงกำลังแข่งขันกับทั้ง AI และแรงงานทั่วโลกที่ใช้ AI เป็นแล้ว คำถามจึงไม่ใช่ “เรียนจบอะไร” แต่คือ “ใช้ AI แก้ปัญหาและสร้างคุณค่าได้แค่ไหน”

AI ไม่ได้ฆ่าทุกอาชีพ แต่กำจัดงานที่ตื้นและผิวเผิน เช่น งานกรอกฟอร์ม งานเลือกสินค้าตามสูตร งานนายหน้าที่ไม่มีดีลพิเศษ ในทางกลับกัน คนที่วางกลยุทธ์ ต่อรอง สร้างดีลเฉพาะ หรือเชื่อมโยงข้อมูลเชิงลึก จะยิ่งมีมูลค่าเพิ่ม องค์กรยุคใหม่เริ่มชัดเจนว่าจะไม่รับคนเพิ่ม จนกว่าทีมเดิมจะใช้ AI ได้เต็มประสิทธิภาพ และพนักงานที่ปฏิเสธการเรียนรู้ AI จะถูกมองว่า “ไม่เหมาะกับอนาคตองค์กร”

หัวใจของการอยู่รอดคือการยกระดับงาน ไม่ใช่หนีงาน ใช้ AI ทำงานซ้ำ ๆ แล้วขยับตัวเองไปทำงานที่ต้องใช้มนุษย์จริง ได้แก่ ความเข้าใจคน การตัดสินใจเชิงคุณธรรม ความคิดสร้างสรรค์ การอ่านสถานการณ์ และภาวะผู้นำ ทักษะเหล่านี้ยังเป็นจุดที่ AI แทนไม่ได้

อีกแกนสำคัญคือ Personal Brand ซึ่งถูกมองว่าเป็น “เกราะกัน AI” ในยุคใหม่ ไม่จำเป็นต้องดังระดับล้านผู้ติดตาม แค่มีคนหลักพันถึงหลักหมื่นที่รู้ว่าเราเก่งอะไรและเชื่อในความสามารถ ก็กลายเป็นสินทรัพย์ที่ระบบอัตโนมัติแย่งไม่ได้ ช่วง 2–3 ปีจากนี้ถูกมองว่าเป็นโอกาสสุดท้ายที่การสร้างตัวตนจะยังไม่อิ่มตัวจนเกินไป

บทวิเคราะห์ในภาพรวมคือ AI ไม่ได้ทำลายงาน แต่รีเซ็ตเกณฑ์การคัดเลือกคน จากยุคที่ “มีปริญญา = มีงาน” ไปสู่ยุคที่ “มีระบบคิด มี AI เป็นลูกทีม และมีผลงานจริง = มีโอกาส” โลกแรงงานกำลังเข้าสู่ยุค Polymath คนเดียวทำได้หลายบทบาท ใครเชื่อมโยงศาสตร์ได้และเรียนรู้เร็ว จะได้เปรียบกว่าคนเฉพาะทางแคบ ๆ

สุดท้าย คำถามสำคัญไม่ใช่ AI จะมาแทนเราไหม แต่คือ วันนี้เรายังเป็นแรงงานแบบทำตามหน้าที่ (Function) หรือเริ่มคิดแบบเจ้าของผลลัพธ์ (Owner) แล้วหรือยัง เพราะในยุคที่ AI เป็นลูกทีม คนที่อยู่รอดคือคนที่ “บริหาร AI ได้” ไม่ใช่คนที่กลัวมัน